Category Archive for ‘ملحون’ at khil we lil

Archive for the 'ملحون' Category

La musique de nos régions: Ali Saïdane(*) : au-delà du folklore, un mouvement du bas vers le haut et vice versa

Published

on Wednesday 11 November 2009

in Antropologie, La Presse de Tunisie, Mémoire, أغنية, إبداع, تراث, تعابير فنية تقليدية, تنوع ثقافي, حداثة, صليحة, فوندو, ملحون and موسيقى

. 0 Comments

Mon point de vue dans la presse sur la musique de nos régions

Comme le parler régional, il y a des musiques régionales qui expriment notre diversité culturelle. Est-ce que la vocation de cette musique, à terme, et dans le meilleur des cas, est de finir dans des musées sous forme d’enregistrements, ou y a-t-il moyen de redonner vie à leur génie particulier et, dans ce cas, quel serait l’enjeu d’une telle démarche ? Telle est la première question que nous avons posée ici à nos deux interlocuteurs. La seconde est la suivante :

Que répondre à ceux qui pourraient prétendre que cette musique n’est pas assez élaborée et que, à ce titre, elle ne mérite pas de faire l’objet d’un effort de conservation ou, encore moins, de valorisation ?
Enfin, une troisième question a sollicité nos deux interlocuteurs, MM. Ali Saïdane et Mourad Sakli, sur le rôle joué par la musique populaire à vocation commerciale, laquelle puise, ici ou là, dans le répertoire de cette musique régionale : est-ce qu’on peut y voir, finalement, quelque chose de positif?

1- En parlant de terroir et de parler régional, l’analogie paraît plausible et vraisemblable pour «justifier» ou «légitimer» le confinement des expressions musicales et poétiques traditionnelles dans un ghetto les assimilant à des expressions mineures.
La réalité est tout autre. En effet, l’état de rupture qui caractérise les rapports entre les élites « modernistes» et les expressions traditionnelles ont donné naissance à des appréciations « méprisantes» à l’égard de ce corpus qui couvre toutes les régions du pays, aussi bien rurales que citadines. Il ne s’agit pas là de l’opposition antagonique entre citadins beldis et ruraux bien que, consciemment ou inconsciemment, ce type de réaction remonte à la surface dans le jugement de certains.

Cette problématique, malheureusement, n’est pas nouvelle. Déjà, au début des années 30, lors de la participation de la délégation tunisienne au congrès du Caire, une véritable «bataille d’Hernani» avait opposé entre eux les partisans de cette délégation : partisans du malouf, comme représentants significatifs des expressions musicales tunisiennes, et leurs adversaires, qui ne reconnaissaient à cette forme musicale qu’une représentativité relative.
Il est aisé d’emprunter un concept tel que celui de «folklore» pour désigner ces expressions et, à partir de là, de les exclure de la représentation que l’on s’est construite de la musique tunisienne.
Le terme folklore est né dans des sociétés qui ont pu, des siècles durant, parvenir à l’homogénéisation de leurs expressions culturelles en général, et musicales en particulier, dans un mouvement du bas vers le haut et vice versa.
Ce processus n’est autre que l’homogénéisation sociale et nationale dans laquelle les expressions locales trouvent leur place, non pas en tant que folklore exotique, mais plutôt en tant que composantes étudiées, codifiées, et enfin intégrées dans un corpus national et parfois extranational. Telles les polkas, les mazurkas, les valses, les javas et autres ballades dans le corpus européen.
Le folklore évolue ensuite dans sa signification : il est une expression de nostalgie de groupes sociaux, qui ne se sentent pas exclus de la culture nationale. Mais il correspond alors à une sorte de «musée vivant», car il est figé et codifié. Il n’est en aucun cas en compétition avec les expressions modernes que partage toute la communauté.
Pour notre cas, il y a en vérité deux mondes qui se côtoient et qui s’ignorent la plupart du temps : des expressions musicales «officielles» et consacrées par les médias, et des expressions qui sont ancrées socialement dans des «terroirs», et que partagent encore des gens aujourd’hui.
Les premières évoluent presque en rupture avec la société, mues par les mécanismes du show business, par les effets de modes et le mimétisme tant oriental qu’occidental, tandis que les autres perpétuent des mélodies et des rythmes ancestraux en y incorporant des innovations qui ne manquent pas de mimétisme, certes, mais qui ne compromettent pas l’âme de ces expressions.
Il est extrêmement ardu de prévoir le devenir de ces expressions. Qu’elles finissent dans des musées, enregistrées sur divers supports, est en soi une nécessité pour la mémoire. Toutefois, ce serait des documents «muets », car l’intérêt réside pour les chercheurs, les curieux des générations futures, dans le savoir lié à ces expressions, leurs appellations, leurs techniques, leurs origines : en un mot, tout le travail anthropologique mettant en évidence les relations qui régissent ces expressions avec les hommes et les femmes qui les pratiquaient.
C’est ce mouvement d’échange entre le «haut» et le «bas», dans un processus de connaissance, par nos musicologues, de leurs racines, de leurs «terroirs» et, surtout, de tous ces artistes traditionnels, à travers leurs parcours et leurs rapports avec leurs auditeurs.
La généralisation du terme «patrimoine populaire» finit par induire en erreur. Nombreux sont ceux qui pensent qu’il s’agit d’un «héritage», ou d’un bien dont les propriétaires sont morts ! Alors qu’il s’agit bel et bien d’un art vivant, évoluant avec le temps, enregistrant des variantes et des nuances substantielles entre les interprètes d’une génération à une autre.
Je ne pense pas que ceci soit nouveau. Bien que l’effet des moyens de communication ait pris une grande ampleur, les influences externes demeurent quantitatives, en non qualitatives. Il n’en demeure pas moins que les effets pervers de la défiguration (…) ne sont pas à exclure, bien que l’appréciation de l’auditoire finisse par départager la bonne graine de l’ivraie.

2 -Je ne peux réellement m’attarder sur de telles affirmations, qui ne mettent en évidence que l’indigence et l’ignorance de leurs auteurs.
Il ne peut y avoir au monde de musique spontanée et intuitive qui soit élaborée. L’acte d’élaboration est un acte abstrait et mental, alors que ces expressions sont intuitives, mais elles se réfèrent à un corpus mélodique bien « codifié», ayant des règles contraignantes acceptées par les gens qui les pratiquent, exactement comme les règles de la musique «savante» des modes tunisiens issus du malouf ou orientaux, qui sont, par ailleurs, aussi des expressions musicales intuitives et non élaborées, dans la signification abstraite de la musique occidentale.
En fait, ces expressions sont dans la nécessité d’être étudiées en tant que composantes du «Moi», avec respect et amour, pour qu’elles puissent reprendre leur véritable place dans le corpus musical national, non pas par fierté mal placée, mais par devoir à l’égard de «soi». Elles doivent être étudiées avec une grande modestie, avec l’approche et le regard de l’autochtone, et non de l’orientaliste.
Les chefs-d’œuvre indémodables de la grande Saliha sont les témoins que ces expressions recèlent un fond d’une richesse inépuisable.

3 – Nous sommes dans un environnement, hélas, où l’écoute n’a plus de repères. L’éducation musicale, dont la responsabilité est partagée tant par la famille et l’école que par les médias, s’est dégradée dangereusement. L’oreille des jeunes et des moins jeunes est agressée à longueur de journée, partout. La banalisation d’un certain mauvais goût musical débouche sur des extrêmes, où il devient difficile de formuler des propositions de bon sens.
Donc, tout peut être positif comme tout peut être négatif, et cela en raison de l’absence de repères minimum que doivent donner et l’école, et la famille et les médias : repères indispensables pour se construire un système immunitaire.
Tout ce que peut produire la machine de diffusion musicale risque d’être négatif, aussi bien pour l’écoute que pour les expressions musicales «populaires».
La nature a horreur du vide. Il se trouve que les gens les mieux placés pour intervenir sur ce terrain, les musiciens diplômés des écoles supérieures, les créateurs, sont pris dans le tourbillon infernal du show business. Et les quelques créations se référant aux expressions populaires et traditionnelles ne sont guère convaincantes ni sincères pour pouvoir constituer un change crédible aux productions de bas niveau.
A.S.
(*) Chercheur en expressions traditionnelles

زلفان زلفان يا عز الاوطان….ه

Published

Azwaw

on Sunday 1 November 2009

in des trucs à moi, تعابير فنية تقليدية, شعر and ملحون

. 0 Comments

ليَّام غريب هواها متقلبة انقلاب

والفلك موزون صحيح معتدل

والذَّات تبوّج من وراء الشهاب

تنشد على

أمواج في قبة الصنيت

تنشد على

طلال رجفة وليفة

تنشد على

تعديل استوى وتم.

***

دوباش ما يبان و يتوق توقان،

مدسوس دسَّان

كلامك يخثل وينساب سيبان

واصباعك من غزل صوف الآبكار

تسدِّيني نسجان

بطُعمة من رقم الآخمار والصبغ يُعكار

و جدَّادْ من نير ومن نار

على اكتاف الشارد تهافى عجار

***

تخوفيق الآوتار

من شد كبس معصار

ودق مسمار

ناحت الكورا بالضَّج ما صار

تمزق الصمت في جوف الأوعار

“بين الوديان والدَّم قطَّار”

تملى بالحن ضلف الصبَّار

زلفان يا عز الأوطان

ودفءالأوكار

فرق مقنينك وين صرفق وطار

***

مصبوغ حناني وخيل

ومطلي قرمز بالكشنيل

والوشمة زرقة زمرد النيل

تاقت عقب الليل

صطنيك من طين صقيل

من يديك طفى جمار طمي طويل

لحسنة من توجان عتيل

تحت عتقة عنَّاب زناتية متظللة تظليل

***

يا فجر سماوي

لدنيا جديدة

احمي حب الزهر النادر

لا تضيع النواورية

في يم حزن العشَّاق

سبحان الله يا لطيف من نظم الشاعر مصطفى تومي ( 1970.)ه

Published

Azwaw

on Tuesday 22 September 2009

in Mémoire, أغنية, الجزائر, الحاج محمد العنقا, تعابير فنية تقليدية, شعبي جزائري, شعر, شعر شعبي مغاربي, مصطفى تومي, ملحون and موسيقى

. 0 Comments

1
زغلول لطيف يا عريف * نحكي لك و افهم * في سن الورد و الزهر باهي الأوصاف
مغرور بريشه الظريف * ماجي متخاصم * سل سيفه قال لي عندي خلاف
أوقف إذا أنت شريف * من أهل الخاتم * وري لي وين وصلاتك قوة الأكتاف
جاوبت أنا وقلت كيف * ماجي تتكلم * بكلام الغيظ واش هذا الغضبة و زعاف
ما هيشي جابها النيف * كي جيت محزم * هذي غيرة مرزمة و حسودي بزاف
ضنيتك صاحبي حليف * بي تتزعم * و ترن هقيت لي مطامر تدي للكاف
حتى و إذا أنت سخيف * من حقك تحشم * تعرفني قاطع البحور جايل الأرياف
عساك أنت اللي قصيف * للدنيا قادم * مثلك ما عاش ما زهى أش اللي شاف
اللي زغلول ما ينيف * ورشان معلم * قادر يرحيه في حروف ألها لام و كاف
مرقوم الريش يا رهيف * أرجع لا تندم * عندك منقار ما يحارب و جناح ضعاف
أترك الحديث العنيف * ما هوش موالم * أترك عليك لغة الغتبة و التشناف
يا ذا الزغلول يا نحيف * أرجع للمرسم * و اللي بعتوك قول لهم ما همش ظراف

سبحان الله يا لطيف * أنت اللي تعلم * كاين شي ناس من استحاهم يقولوا خاف
حاسبين كل شي خطيف * غير أجي وازدم * و اللي يبقى مع التوال يقولوا زحاف

كاين اللي يجي بسيف * يبدأ يتزعم * و يقول أنا غير أنا ما كان خلاف
خصوص إذا أنت سعيف * تسكت و تسلم * ترجع في حينها حلاسة و إلا نشاف
كاين اللي يجي ثقيف * يعرف يتكلم * بالكتوب و الرسول و السادات الأشراف
يخدعك غير بالحليف * يقسم و يعظم * و السبحة راه من وراها عامل زرناف
كاين اللي يجي لهيف * بنيابه يهضم * ما رواته ميات صحفة و ألف غراف
يبغي كرسي من الصديف * و كنوز العالم * اللويز و الماس و الفضاضي من كل أصناف
كاين اللي يجيك ضيف * بالقش مرزم * في يوم البرد و الشتا و الريح الزفزاف
فاتت الأمطار و الخريف * ما زال مرسم * يرجع هو مول دارك و أنت جحراف
كاين اللي يجيك عفيف * ما زاله يحلم * ذقنه ما زال ما عرف موس الحفاف
يرجع ضربان لا تصيف * زقطي متشلغم * باعك و شراك في دقيقة عند الحراف

سبحان الله يا لطيف * أنت اللي تعلم * كاين شي ناس من استحاهم يقولوا خاف
حاسبين كل شي خطيف * غير أجي وازدم * و اللي يبقى مع التوال يقولوا زحاف
3

لحمام إذا نسى الولفة * من بعد الحب و الشغاف
خلاني في الأحزان و جفى * من دون دواس لا خلاف
هذا تحقيق به شوفة * شكيت داروا له الثقاف
الباز إذا غاب صدفة * يهجر و يروح للتلاف
خلاها خالية الغرفة * من ذاك اليوم ما أنشاف
ضنيته صاحبي و يشفا * و ترن ثعبان في الاجواف
عيب عليكم عار كشفة * يا أهل بلادي يا سخاف
درتوها مرتبة و حرفة * نكرتوا الخير و الصناف
سومتكم ما سوات علفة * في سوق السبت و الجياف
ما هي صحبة و لا معرفة * ما هي نسبة و لا حلاف
كيفاش القلب عاد يصفى * كي قطعتوه بالاطراف
من يتبعكم راح في الفا * و الرا المسبقة بقاف
يا ضيف الله جوز تدفى * رد سلامي لا تخاف
ياك جينا نايضين شرفا * و الله ما نخيبوا الضياف
اجلس هنا بغير كلفة * انزع عليك ذا اللحاف

سبحان الله يا لطيف * أنت اللي تعلم * كاين شي ناس من استحاهم يقولوا خاف
حاسبين كل شي خطيف * غير أجي وازدم * و اللي يبقى مع التوال يقولوا زحاف

يحسبوا الشيخ ما يفيد * عدوه يخرف * ما بين الصبح و العشية و الناس تشوف
يحسبوا الشيخ ما يفيد * عدوه يهترف * قالوا سيفه رشى حفى

و الشيخ أ سامع القصيد * ما زاله يهدف * سيفه براق فالثنية ديما معروف
يحسبوا الشيخ ما يفيد * كالثور الشارف * ارحاوا الموس في الخقا

و الشيخ أ سامع القصيد * ما هوش مكتف * ما هوش غنيمة الضحية ما هوش خروف
يحسبوا الشيخ ما يزيد * شملاله يوقف * كيف ما عملوا ما كفى

و الشيخ أ سامع القصيد * يسكت و يساعف * راهي ما خفات له خفية كل شي مخلوف
ماني محساد لا جحيد * عمري ما نسخف * نمشي و نعيش بالصفا

غنيت شحال من قصيد * منظوم مستف * و الناس جميع عارفة
فني ما هوش مالمسيد * مانيش مثقف * قراني الجوع و الحفا
خبزي مصنوع من سميد * ماهوش مسلف * داري ماهيش تالفة

ماني محتاج لا جحيد * عمري ما نسخف * نمشي ونعيش بالصفا
يشهد القريب و البعيد * ما نيش موالف * نهدر و نقول في القفا
عظمي ماهوش للكديد * مانيش محشلف * أرضي ماهيش ناشفة
الصيد يموت ياك صيد * و لو كي يشرف * منه لذياب خايفة
اللي مقيود ما يقيد * يشد المقدف * في وسط رياح عاصفة
مول المنظوم و القصيد * ما هوش مطرف * من أهل الصدق و الوفاء
ولد باب جديد بالوكيد * ببير جبح نحلف * التومي قال مصطفى
و اللي غناها عميد * فيها يتصرف * شيخ العنقا اذا كفى
عام السبعين لا تزيد * من بعد الالف * و التسع ميا مردفة
الجزاير عهدها جديد * سنجاق يرفرف * تميت و قلت بالشفاء

يحسبو كل شي خطيف * غير أجي وازدم * و اللي يبقى مع التوال يقولوا زحاف

سبحان الله يا لطيف * أنت اللي تعلم * كاين شي ناس من استحاهم يقولوا خاف

عَلـِّي صوتك بالغناء: تعليق في شكل تدوينة على فوندو من فراق غزالي

Published

Azwaw

on Tuesday 1 September 2009

in تراث, تعابير فنية تقليدية, تقاليد, شعر, ملحون and نقَّاحة

. 4 Comments

في عديد المدونات منها مدونة الصديق براستوس ما عنديش الإمكانية للتعليق بحكم اللي ما نيش في بلوقسبوت، و نظرا لأهمية الموضوع اللي أثاره الصديق هنا حبيت نضيف بعض المعلومات و نعطي رابط هنا لفيديو فيه صيغة تنجم تكون الأصلية أو التقليدية لقصيدة العين تنحب من فراق غزالي

اشتهرت هذه القصيدة(الفوندو) من خلال عملية التجديد التي قام بها رواد الأغنية التونسية في رحاب المعهد الراشيدي منذ 1934 تاريخ تـأسيسه. أمام تردي أوضاع الغناء و انتشار الأغاني الهابطة المعروفة بأغاني “سيدي مردوم” نسبة للحارة المحاذية لسيدي محرز و التي كانت تسكنها الجالية اليهودية و تنتشر فيها هنا و هناك محلات للمجون واللهو و استماع الأغاني التي يرددها عازفون و مغنيات من الجالية اليهودية . هذه الأغاني التي يغلب فيها الطابع “المستهتر” و الماجن، وجدت طريقها للشيوع و الإنتشار عبر الإسطوانات المسجلة بأصوات “فريتنا” و “لويزا” و “بحلة “و غيرهن من أمثال حبيبة مسيكة.
عملية “التهذيب” كما تم اعتماد الكلمة، شملت البناء الشعري والموسيقي بحذف بعض الأبيات لاختصار الأغنية من جهة، و إدخال بعض التحسينات باستعمال التخت و إعطاء الفرصة للإستخبار على العود أو الناي أو القانون تقليدا لما كان شائعا في الطقطوقة أو الدور أو المونولوج المصري.
في التقاليد الشعبية لم تقع الإستعانة بالتخت مثل ما حدث في “الشعبي” الجزائري أو الملحون المغربي ما عدا ما هو متداول في بعض الجهاد التي يقع فيها استعمال الزكرة و الطبل كما هة الشأن عند اسماعيل الحطاب لدى المثاليث أو الصادق التاغوتي عند الفراريش و ماجر –على سبيل الذكر لا الحصر، او استعمال آلة القصبة لدى أولاد عبيد و سكان المرتفعات الغربية و كذلك في كافة جهات الوسط و الجنوب لمصاحبة أغاني العبيدي و الركروكي و الطرخاني أو القبلاوي و الطواحي و غيرها من المهاوي الشعبية. كما كان متداولا بين أهالي الجنوب من الدويرات و شنني و تمزرت و غيرهم في تقاليد الدرز، ترديد قصائد المحجوز جلوسا والإستعانة بآلة الطبل للإيقاع.
و كل حسب ذائقته، استهوت العين تنحب من فراق غزالي في نسختها ” المهذبة” على يدي الشيخ خميس ترنان و آداء الصوت المتفرد لصليحة، السامعين في الحواضر كما استهوت أهالي الريف لتوحد بين ذائقتين كانت بمثابة اللبنات الأولى لما كان من المفروض أن تكون عليه الأغنية التونسية المعاصرة( الثلث الثاني من القرن العشرين) الشيء الذي جعل “فراق غزالي و البخنوق و عرضوني زوز صباية و يا خيل سالم و مع العزَّابة تصمد أمام مفعول الزمن لتبقى المعيار المرجعي لكل التونسيين بمختلف أصولهم و أجيالهم، يعودون إليها كلما هزهم الحنين لذاتهم و تملكت من وجدانهم مشاعر الفرحة الغامرة أو الشجن الجارف….
الفصيد مبني في تقاليد بيت و عروبي، بإنشاد البيت موزونا موقعا مع ترديد للازمة ، في حين تُؤدَّى العروبيات في صورة “استخبار” صوتي في طبوع متعددة حسب تمكن الغنَّاي من هذه الطبوع. كما تجدر الإشارة أن ميزان القصيدة جاء في نوع البورجيلة ممَّا يفسر ارتكاز الشاعر على كلمة من العروبي لدخول البيت الموالي له.ه

قسيـــــــــم عوارم ردة بردة : ساعــات و ساعــات

Published

Azwaw

on Wednesday 19 August 2009

in أرشيف خيل وليل, شعر and ملحون

. 0 Comments

ما بين الوحدة و صقيعها

و ومضات شمس ربيع مل البعيد تشالي،

تدَّّرجح معاليق الروح…

ما بين ما هو مسموح مل البوح ،

و ما هو مكتوم ملجوم مكمّد و مجروح…

كما ناقل الريش،

اللي بجوانحه طار و حصّل المنع،

و مقصوف الجناح لا له بالمنع و لا بالريش…

يهس عل الخاطر قسيم العوارم ردَّة بردَّة

سَاعَاتْ يِتِيهْ الخَاطِرْ فِي غِبْطـَة الغِنَاء

و يَطـْلَعْ صُوتِي صَادِي فِي شَامِخْ القُبُبْ

تـَنْشَرَحْ أفـْكَارِي و بالوِجْد نَنْتَشَى

بِجِوَانْحِي نِتْعَلـَّى مَسْكُونْ نَنْطَرَبْ

بِسِرْ أمْر الدَّاعِي نِنْسَاحْ لِلسَّمَاء

يِفٍيضْ بَحْر الهِيلْ بَامْوَاجْ تَسْطَخَبْ

تِنْطـَاعْلِي القَرَايِحِ مُتْرَادَفَة سُوَاء

تَتْنَاغِمْ المَعَانِي متْعَادلَة خْبَبْ

مِن فكرها و الدَّاعي لـَكْدار تِنْجلَى

تِنْسَابلِي القُوَافِي و يَنْهَالـِّّي السّبَبْ

***

و ساعات نِبْكَمْ نَخْرَسْ من عَبْرَة البِكـَاء

تِنْطـَفَي حُنْجُرْتِي و الصُّوتْ يَنْسلـَبْ

لا نحِسْ برَجْفَة في غارق الحَشَاء

و لا بهَمْس مرَادي في ظـُلمَة الحجُبْ

تِنْحبِسْ افكَاري و نفْقِد الرَّجَاء

نصِيرْ شَاحِبْ رَاشِي كْمَا عِتْقَة الخَشَبْ

خامدة نيراني سامُورها انْطـَفَاء

نَسْتَعِرْ دخلاني بلا سَارِجْ اللـَّهَبْ

لا صُوَاْب بقـَالي و لا عَظْم مَا رَشَا

سَدْوتِي خُبِّيلَة لا نِير لا مِكَبْ.

khil we lil

Archive for the 'ملحون' Category

La musique de nos régions: Ali Saïdane(*) : au-delà du folklore, un mouvement du bas vers le haut et vice versa

زلفان زلفان يا عز الاوطان….ه

سبحان الله يا لطيف من نظم الشاعر مصطفى تومي ( 1970.)ه

عَلـِّي صوتك بالغناء: تعليق في شكل تدوينة على فوندو من فراق غزالي

قسيـــــــــم عوارم ردة بردة : ساعــات و ساعــات

serial corel draw 11

windows 7 key

winrar 3 download

free corel photoshop download

office 2010 free

adobe free

free corel downloads

corel dvd moviefactory 6

photo shop key

windows 7 free

key office 2010

free winrar download for xp

office 2010 professional key

windows key

photoshop key

serial winzip 11

winrar password cracker serial

download photo shop free

cs5 serialz